Kocaeli’de yenilenebilir enerji sektöründe son yıllarda yaşanan gelişmeler, güneş enerjisi yatırımlarının önündeki engelleri de gözler önüne serdi. Bir dönem teşvikler ve hibelerle hareketlenen Güneş Enerji Sistemleri sektörü, dağıtım merkezlerindeki kapasite yetersizliği ve yeni kapasite açıklanmaması nedeniyle ciddi darbe aldı. Elektrik Mühendisleri Odası Enerji Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi Arif Memiş, Kocaeli ve Türkiye’deki yenilenebilir enerji yatırımlarının durumunu Özgür Kocaeli’ye anlattı.
2 YIL ÖNCESİNE KADAR İYİ GİDİYORDU
Arif Memiş, Kocaeli’nin yenilenebilir enerji sistemleri noktasındaki durumunu şu şekilde değerlendirdi: “Kocaeli’de bundan 2 yıl önceye kadar aslında iyi gidiyorduk. Teşvikler çok yüksekti, belli fonlardan sürekli kamuya, özel sektöre hibeler, krediler çıkıyordu ama geçtiğimiz 1 yıllık periyodda kapasite açıklanmadı. Yani biz her istediğimiz yere istediğimiz kadar güneş enerjisi sistemi kuramıyoruz. O kurduğumuz binanın, arazinin bağlı olduğu sistemdeki dağıtım merkezinde elverişli bir ortam olması lazım. Yani benim serçe parmağım kadar borularla çevrili bir mahallede su altyapım var diyelim. Ben oranın su debisini, su şiddetini istediğim kadar arttıramam. Bir süre sonra patlar oradaki borular. Elektrikte de aynı şey var. Ben buraya, buranın bağlı bulunduğu hatlara belli bir noktaya kadar yükleme yapabiliyorum. ve çatıma kurduğumu eğer o an tüketmiyorsam şebekeye akıtmak zorundayım.
KAPASİTE AÇIKLANMIYOR
Trafolara dağıtım merkezlerine yapılan yatırımlar yetersiz olduğunda bu sefer kapasiteler açıklanmamaya başladı. Her ay EPİAŞ, Tavşantepe Dağıtım Merkezi'nde 1 MW'lık kapasite açtım diyor ve o dağıtım merkezine kendi hattı bağlı olan işletmeler çağrı mektubuna başvurup ben buraya GES kurmak istiyorum diyor. Onlara müsaade çıkıyor ve ona göre kurabiliyorlar. Yani kafamıza göre kuramıyoruz. Şimdi burada 1 yıl, 1,5 yıl kapasite açıklanmayınca GES sektöründeki çalışan firmaların yarısından çoğu kapandı. Kalanları da küskün bir şekilde sektöre devam etmek zorunda kaldı. Tedarikçilerin elinde bir sürü ürün kaldı. Şimdi biraz yerine oturmaya başladı ama hala yetersiziz. Avrupa'ya baktığımızda güneş görmeyen ülkelerde olan teşvikler buralarda maalesef yok. Değil Kocaeli, Türkiye olarak yetersiz bir noktadayız.”
VATANDAŞ İÇİN KARLI DEĞİL
Ev tipi GES sistemlerinin vatandaş için faydalı olup olmadığı ile ilgili Arif Memiş şunları kaydetti: “Evlerde ise durum daha farklı. 25 Kilowatt güce kadar kapasite beklemeden yatırım yapabilirsiniz. Bir binanın çatısı da kolay kolay 25 kW kadar etmiyor zaten. Şu an yeni yapılan binalarda 2000 metrekarenin üzerinde bir inşaat alanına sahipseniz, çatınızda enerji sarfiyatınızın en az yüzde 10'u kadar bir GES olmalı ya da bir ısı pompası sistemine sahip olmalısınız. Ancak bu vatandaş için karlı bir iş değil. Çünkü geri dönüş süresi çok uzun. Bina çatısı çok küçük olduğundan şebekeye satış mümkün değil. Kışın hergün güneş gorse dahi 80-100 kilovatlık bir gücünüz olur ve bu da 8-10 dairenin günlük tüketimini ancak karşılar.”
