Bu yazı Elektrik Mühendisliği Dergisi, 434. sayı, Ağustos 2008 tarihinde yayınlanmıştır.


ELEKTRİK İÇ TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ GÜNCELLEŞTİRİLMELİ

Elektrik Mühendisleri Odası'nda (EMO)  Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği Taslağı'nın hazırlanması ve Mevcut Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin güncelleştirilmesi çalışmaları,  EMO İstanbul Şubesi'nin görevlendirilmesi ile başlamıştır. Bu bağlamda oluşturulan komisyon, ilk toplantısını 11 Nisan 2002 tarihinde EMO İstanbul Şubesi Kadıköy Temsilciliği'nde yapmıştır. Komisyon, bir taraftan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği  ile  ilgili  IEC 60364 ve HD 384 serisi standartlarının tercümelerini yaparken, diğer taraftan hızlı bir  şekilde Elektrik  İç  Tesisleri Proje Hazırlama  Yönetmeliği  çalışmalarını tamamlamıştır.  Sürecin ilk bölümü EMO'nun Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği çalışmasını hızla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na göndermesi ve yönetmeliğin 3 Aralık 2003 tarihli ve 25305 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile tamamlanarak bu alandaki önemli bir boşluk doldurulmuştur. Yönetmeliğin hızla yayımlanması ile elektrik tesisatlarının projelendirilmesinin ve uygulamasının CENELEC/IEC standartlarına göre yapılmasının yolu açılmıştır.

Sürecin ikinci bölümü olan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin güncellenmesi çalışmalarının ilk aşaması olan 1.  taslağın oluşturulması için yoğun bir tercüme çalışmasına gereksinim duyulmuştur. Basılı olarak 10 Şubat 2004 tarihinde yayımlanıp,  tüm EMO şubelerine gönderilen yönetmelik, ayrıca İstanbul Şubesi'nin web sitesinde 1 yıl süre ile yayımlanmıştır. Bu bağlamda üyelerimizden ve diğer şubelerden gelen eleştiriler ışığında komisyonumuz çalışmalarını yoğunlaştırarak, yönetmeliği daha da olgunlaştırmış, 26 Aralık 2004 tarihinde İstanbul Şube'de tüm EMO birim temsilcilerinin katıldığı geniş katılımlı bir toplantı düzenlenmiştir. Olgunlaştırılmış 2.  taslak,  1 Mart 2005 tarihinde basılı doküman olarak en geniş anlamda tüm şubelerimizin yanı sıra projeci ve yüklenici firmalar ile çeşitli kurum ve kuruluşlara görüş alma amacıyla gönderilmiş ve aynı gün web sitesi üzerinden de güncellenmiş hali yayınlanmıştır.  "Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği" 2. taslağı ile ilgili 19 Mart 2005 tarihinde İstanbul Beylikdüzü'ndeki fuar merkezinde düzenlenen WIN Fuarları kapsamında bütün gün süren geniş katılımlı tanıtım toplantısı gerçekleştirilmiştir. Komisyon bu çalışmalar kapsamında toplam 117 oturumdan oluşan toplantılar yapmış;  bu toplantılar EMO İstanbul Şubesi ve Şube'ye bağlı Kadıköy ve Kartal temsilcilikleri ile TEDAŞ Kumburgaz Tesisleri'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmalara kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilmiş mühendisler,  akademisyenler, uzman projeci ve uygulamacılardan oluşan toplam 20 komisyon üyesi aktif olarak katkı sağlamıştır. Ayrıca birçok meslektaşımızın komisyona katkıları olmuştur.

Komisyonumuz Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin güncellenmesi çerçevesinde; TS(Türk Standartları), EN, HD (CENELEC/IEC), IEC (Uluslararası Elektroteknik Komisyonu) standartlarını esas alarak, ülkemizdeki Elektrik Mühendisliği çalışmalarının uluslararası standartlara en hızlı şekilde uyum sağlaması ile ilgili çalışmalar yapmıştır.

Bu çalışmada esas alınan amaç elektrik tesislerinde elektriksel koruma ve güvenliği kapsayan teknik konularla ilgili yönetmelik maddelerinin güncel uluslararası standartlara göre sağlanması için elektrik tesisatlarının Türk Standartlarına (TS) ve diğer uluslararası standartlara (CENELEC/IEC tarafından hazırlanan EN, HD, IEC) uygun olarak yapılmasını sağlamaktır. Güncellenen yönetmelik, mevcut yönetmeliğin yetersiz kaldığı sanayi yapıları,  hastane yapıları,  tarım ve hayvancılık yapıları, prefabrike yapıları, karavan, inşaat şantiyesi, sergi/fuar alanı, yüzme havuzu, süs havuzu gibi birçok özel tesisin 1kV altındaki tesisatlarını çok detaylı olarak kapsamış, idari bölüme ise mevcut yönetmeliğin idari bölümü aktarılmıştır.

Yönetmeliğin güncellenmesi ile anlam karmaşasına yol açan eşzamanlılık, diversite gibi tanımlar detaylı şekilde örneklenerek açıklanmıştır. Yönetmelikte inşaatı biten kabul aşamasındaki yeni tesisatların test ve denetlemesi ile Yönetmeliğe uygunluğun teyidi (verifikasyon)  kuralları ve belge örnekleri verilmiştir. "Elektrik Tesisat Sertifikası" ile tesisatın detayları,  denetleme ve test sonuçları kayıt altına alınacak, gereğinde binanın sigortalanmasına esas olacaktır. Elektrik tesisatlarının periyodik denetlenmesi, küçük elektrik işlerinin belgelenmesi, yönetmeliğin getirdiği yeniliklerdir. EMO tarafından verilmiş olan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin güncelleştirilmesi görevi; 21 Nisan 2005 tarihinde 3. ve son taslağın hazırlanmasının ardından 20 Mayıs 2005 tarihinde bakanlığa gönderilmesi ile tamamlanmıştır. Hazırlanan taslağın tıpkı Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği çalışmasının yürürlüğe girmesi süreci gibi yönetmelik haline gelememesi bir anlamda çalışmaların sonuçlandırılamaması,  tesisatların uluslararası düzeyde sağlıklı ve güvenli hazırlanması sürecini geciktirmektedir.