YAZILI BASINDA ODAMIZ  - 05.08.2010

Uzunca bir süredir beklenen internet protokollü televizyon (IPTV) hizmetine ilişkin yönetmelik temmuz ayında Resmi Gazete‘de yayımlandı. Yaklaşık dört gün sonra da Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), yönetmeliği hazırlayan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu‘nu (RTÜK) "sansürcülükle" suçlayarak yönetmeliğin iptali için dava açtı. Sansürcülük tartışmasına girmeden önce, yönetmelik Türkiye‘de nasıl bir hizmet mimarisi öneriyor ona bakalım.

• • •

Resmi Gazete‘de yayımlanan yönetmeliğe göre, IPTV altyapı işletmecisi ve IPTV platform işletmecisi ve IPTV yayıncısı üç ana oyuncu olarak ortaya çıkıyor. Altyapı işletmecisinin görevi, genişbant iletim ve erişim teknolojileri üzerinden, IPTV platform işletmecilerine altyapı hizmeti sağlamak ve bu altyapıyı işletmek olarak tanımlanmış. IPTV hizmetini kullanmaya gönüllü olacaklar açısından en önemli oyuncuysa IPTV platform işletmecisi. Sürdürümcüler bu işletmeciden hizmet alacaklar, paralarını onlara ödeyecekler. Hemen söyleyelim, bu altyapı işletmecisi büyük ölçüde Türk Telekom olarak ortaya çıkacak. Belki SuperOnline veya Türksat da aday olabilir diye düşünülebilir.

Yönetmeliğe göre platform işletmecilerinin görevi, RTÜK‘ten  IPTV yayın lisans ve izni almış olan yayıncı kuruluşların yayınları ile diğer hizmetleri belli bir hizmet seviyesini koruyarak sürdürümcülere iletmek olarak özetlenebilir.  Nasıl Digitürk, Dsmart, Türksat (Uydunet/Teledünya) platform işletmecileri olarak tüketicilere hizmet sunuyorsa, IPTV işleticisi de bir kutu vererek tüketicilere hizmet sunacak.

• • •

Platform işlemecilerinin bireylere sağlayacağı hizmetlerin neler olduğuna bakarsak, ilk anda televizyon ve radyo yayınları sayılıyor. "Eşzamanlı yayın" olarak tanımlanan yayınlar dışında da çeşitli hizmet kategorileri var. Bunlardan birincisi, yönetmelikte "IPTV ek yayın hizmetleri" olarak tanımlanan TV programlarının hangi saatte yayınlandığını gösteren rehberlik hizmeti, teletekst, uygulama arayüz programları ve benzeri etkileşimli hizmetler ve diğer veri iletimini içeren hizmetler söz konusu. Örneğin platform işletmecisi kaydet ve göster seçeneğine yönelik bir etkileşimli hizmet başlatabilir. Böylece size uygun olmayan saatte yayınlanan bir içeriği sizin için kaydedebilir ve istediğiniz zamanda izlemeniz için hazır tutabilir.

İkinci büyük öbeği, yönetmelikte "isteğe bağlı yayın hizmetleri" olarak tanımlanmış: Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve kendi isteği üzerine IPTV platform işletmecisi tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmeti anlaşılıyor. Nasıl ki, çeşitli dijital televizyon programlarında isteğe bağlı film izlemek mümkün, IPTV sürdürümcüsü olanlar da bu tür içeriklere ulaşabilecek. Tabii ki bedeli karşılığında. Biraz daha geniş düşünürseniz, evde ne tür beden eğitimi hareketleri yapılabileceğini öğreten bir vidyonun da bu yolla izlenmesi mümkün.

• • •

IPTV yayıncısıysa genişbant iletişim ağları üzerinden kamuya yönelik olarak yayın yapmak isteyen ve gerekli lisansı ve izin belgesini RTÜK‘ten almış yayıncılar olarak tanımlanıyor. Karasal olarak veya diğer yollarla yayın yapmak için lisans almış olan televizyon ve radyo kuruluşlarının bu iş için de özel bir lisans ve izin almaları gerekiyor RTÜK‘ten. Yönetmeliğin getirmek istediği yapı kabaca böyle betimlenebilir. Haftaya eleştiri ve değerlendirmeleri ele alalım.

(Haluk Geray, Birgün, 5.8.2010)