BASINDAN SEÇTİKLERİMİZ  - 21.06.2010

 
Türkiye'de geçen yıl 35,1 milyar metreküp doğal gaz tüketilirken, 2010 yılı tüketiminin 37 milyar metreküpü bulacağı tahmin ediliyor.
 

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 2009 Yılı Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu‘nu yayımladı.

AA muhabirinin rapordan yaptığı derlemeye göre, küresel ekonomik kriz, Türkiye‘deki doğal gaz tüketimini de etkiledi.

2009 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,8‘lik azalışla yaklaşık 35,1 milyar metreküp doğal gaz tüketildi. Söz konusu miktarın yüzde 53‘ü elektrik üretimi için, yüzde 25‘i sanayi sektöründe, yüzde 22‘si de konutlarda tüketildi.

2010 yılında ulusal doğal gaz tüketim tahmini, ekonomik kriz ortamının etkilerinin 2010 yılında da kısmi oranda devam edeceği göz önünde bulundurularak EPDK kararı ile 37 milyar metreküp olarak ilan edildi.

Rapora göre, 2001 yılında Türkiye‘de sadece 6 şehirde doğal gaz kullanıyorken, şu anda 60 dağıtım şirketi ile 58 bölgede doğal gaz kullanılıyor.

Son olarak geçen yıl Adıyaman ve Çukurova dağıtım bölgelerine gaz arzı sağlandı. Bu yıl Geyve-Ali Fuat Paşa-Pamukova, Havza-Bafra-Vezirköprü ve Akşehir-Ilgın dağıtım bölgeleri için EPDK tarafından dağıtım ihalesi gerçekleştirilecek. Aydın ve Siirt, Batman dağıtım bölgelerine gaz arzı sağlanması çalışmaları yapılıyor. Ayrıca Zonguldak ve Bartın bölgeleri için de ihale ilanına çıkılması planlanıyor.

-37 BİN KİŞİYE İSTİHDAM-

Rapora göre, 2002 yılından itibaren inşaatı başlayan dağıtım bölgeleri için bugüne kadar 1,5 milyar lira yatırım yapıldı. 16 bin 300 kilometre polietilen boru inşa edildi, 2 bin 250 kilometre de çelik boru döşendi.

Dağıtım bölgelerinde yaklaşık 37 bin kişiye istihdam sağlandı ve bir milyon 500 bini aşan konut eşdeğeri abone sayısına ulaşıldı. Şebekenin ulaştığı potansiyel konut eşdeğeri abone sayısı ise 6 milyon 250 bin oldu.

2002 yılı öncesinde doğal gaz kullanan 7 şehirde ise yaklaşık 24,7 bin kilometre polietilen boru, yaklaşık 3,4 bin kilometre de çelik boru hattı inşa edildi. Yapılan toplam yatırım tutarı 6,8 milyar liraya ulaştı ve yaklaşık 33 bin kişiye istihdam sağlandı. Söz konusu bölgelerde 6 milyon 950 bin kişinin üzerinde konut eşdeğeri abone sayısına ulaşıldı.

-RUSYA‘YA İTHALAT BAĞIMLILIĞI-

Rapora göre, yerli doğal gaz kaynakları istikrarlı bir artış eğiliminde olan ancak, tüketim miktarını karşılamadaki yetersizliğin doğrudan sonucu olarak Türkiye‘nin, doğal gazda ithalat bağımlılığı ve ithalatta da Rusya lehine bir bağımlılığı söz konusu.

Türkiye uzun dönemli doğal gaz anlaşmaları ile Rusya‘nın yanı sıra İran, Azerbaycan, Cezayir ve Nijerya‘dan doğal gaz ve LNG alıyor.

Doğal gaz ithalatının 2008 yılında serbest bırakılmasıyla BOTAŞ‘ın yanı sıra Shell Enerji A.Ş., Bosphorus Gaz Corporation A.Ş., Enerco Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Avrasya Gaz A.Ş. ithalat ve toptan satış faaliyeti yapma yetkisine sahip bulunuyor.

Geçen yıl, Türkiye‘nin toplam doğal gaz tüketiminin yüzde 90‘lık kısmı, piyasanın ana tedarikçisi olan BOTAŞ tarafından karşılandı. Sözleşme devri mekanizması sonucu piyasa tedarikçisi olan 4 şirket ile ithalat (spot LNG) lisansı sahibi şirketlerin piyasadaki payları toplamı yüzde 8, üretim şirketinin payı ise yüzde 2.

-DÜNYADA DURUM-

Raporda, Uluslararası Enerji Ajansı tarafından 2007-2030 dönemine ilişkin oluşturulan projeksiyonlara da yer verildi. Buna göre, 2007 yılında 12 milyar ton petrol eşdeğeri olan dünya enerji tüketiminin, yüzde 40 artış göstererek 2030 yılında 16,8 milyar ton petrol eşdeğerine yükseleceği öngörülüyor.

Projeksiyon döneminde petrol için yüzde 0,9 ve doğal gaz için yüzde 1,5‘lik yıllık ortalama artış öngörülürken, bu oran kömür için yüzde 1,9 olarak tahmin edildi.

Doğal gaz tüketim projeksiyonuna bakıldığında ise 2007 yılında 3 trilyon metreküp olan dünya doğal gaz tüketiminin 2030‘da 4,3 trilyon metreküpe ulaşacağı bekleniyor.

Söz konusu projeksiyon dönemi için OECD üyesi olmayan ülkelerin toplam birincil enerji tüketimindeki yıllık ortalama artışının yüzde 2,3 olarak gerçekleşeceği hesaplanırken, OECD üyesi ülkelerin toplam enerji tüketimlerinde ise yıllık ortalama artışın yüzde 0,2 olacağı öngörüldü.

Dünya enerji tüketiminde artışa önemli ölçüde katkıda bulunacak ülkeler, Hindistan ve Çin olurken, ABD tüketiminin toplam enerji tüketimindeki payının azalacağı bekleniyor.

2007-2030 dönemi için doğal gazın, elektrik üretiminde önemli bir kaynak olarak kalmaya devam edeceği ve dünya elektrik üretimindeki payının yüzde 21‘ler seviyesinde kalmaya devam edeceği beklentisi de projeksiyonda yer aldı.

2007 yılında elektrik üretiminin yüzde 42‘sini karşılayan kömürün 2030 yılında elektrik üretimindeki payının ise yüzde 44‘e yükseleceği öngörülüyor.

(Zaman; 21.06.2010)

Bağlantılar

www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=997951&title=epdkdan-dogal-gaz-piyasasi-sektor-raporu