 |
İzmir`de 2026`da on binlerce hektarlık orman alanının kül olduğu yangınların büyük kısmına elektrik nakil hatları neden olurken bu yıl aynı faciaların yaşanmaması için önlem alınması istendi.
Geçen yıl İzmir‘in dört bir yanında yükselen alevler, yalnızca ormanları değil milyonlarca insanın yüreğini de yaktı. Seferihisar, Çeşme, Foça, Ödemiş ve Aliağa‘da çıkan yangınlarda yaklaşık 26 bin 260 hektarlık alan kül oldu. Buca ilçesinin iki katı büyüklüğündeki alanın yok olması felaketin boyutunu gözler önüne sererken, yangınların önemli bölümünün elektrik nakil hatlarından kaynaklandığı belirlendi.
SİYAHA BÜRÜNEN DOĞA
İzmir‘de geçen yılki orman yangınlarında binlerce ağaç, sayısız canlı ve tarım arazisi ^ bürünen bir doğa kaldı. İzmirliler ise bu yaz gökyüzünü dumanın değil, umutların kaplamasını istiyor.
GEREKEN ÖNLEMLER ALINSIN
TOD İzmir Temsilcisi Yüksek Orman Mühendisi Ahmet Kenan Öztan, geçen yıl elektrik iletim hatlarından kaynaklanan yangınların çok gündeme geldiğine dikkat çekti. Yaz aylarında orman yangınlarının hızlı ilerlediğini vurgulayan Öztan, aynı acıların yaşanmaması için elektrik iletim hat altlarında yanıcı madde temizliğinin, bakım ve denetim çalışmasının ihmal edilmeden yapılmasının önemine değindi.
YANGIN RİSKİ ENDİŞESİ
Dokuzeylul.com‘dan Özge Uyanık‘ın haberine göre, İzmir‘de ormanlık alanlara girişlerin yasaklanmasıyla birlikte gözler yeniden enerji nakil hatlarına çevrildi. Geçen yıl bazı yangınların elektrik hatlarından kaynaklandığı yönündeki açıklamalar hafızalardaki yerini korurken, GDZ Elektrik 2,5 milyar liralık bakım bütçesi ve koridor temizliği çalışmalarını duyurdu. Ancak Elektrik Mühendisleri Odası "Şebekedeki ihmal yakıyor" diyerek teknik eksikliklere dikkat çekti. İzmir Valiliği‘nin ormanlık alanlara girişleri 31 Ekim‘e kadar yasaklama kararının ardından yangın riski yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Geçen yıl özellikle Menderes, Seferihisar ve Çeşme‘de yaşanan büyük yangınların ardından enerji nakil hatları tartışmaların odağına yerleşmiş, bazı yangınların elektrik hatlarından kaynaklandığı yönünde resmi açıklamalar yapılmıştı. GDZ Elektrik, bu yıl bakım bütçesini 2,5 milyar liraya çıkardığını açıklarken, ormanlık alanlardan geçen enerji nakil hatlarının altında koridor temizliği yapıldığını duyurdu. Şirket ayrıca geçen yıl yaşanan yangınlarda sıcak hava, düşük nem ve şiddetli rüzgar gibi ekstrem koşulların etkili olduğuna dikkat çekti. Ancak açıklamalarda geçen yıl yangınlarla ilişkilendirilen bölgelerde hangi hatların yenilendiği, kaç direğin değiştirildiği ve hangi teknik iyileştirmelerin gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi yer almadı. EMO‘DAN UYARI Elektrik Mühendisleri Odası ise yangın sezonu öncesinde yaptığı açıklamada elektrik şebekelerindeki teknik eksikliklerin önemli bir risk oluşturduğunu belirtti. EMO açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Yaz aylarında artan orman yangınlarının temelinde ihmal faktörü yatsa da mangal ateşi ve sigara izmariti gibi kişisel nedenlerin yanı sıra elektrik şebekelerindeki teknik kusurlar da bu kayıplarda önemli bir pay sahibidir. Elektrik iletim ve dağıtım hatları; özellikle rüzgârlı havalarda iletkenlerin birbirine teması, bakımsız trafoların patlaması veya ekonomik ömrünü tamamlamış direklerin devrilmesi gibi Yangın sezonu öncesinde yurttaşların enerji altyapısına ilişkin şikayetleri de dikkat çekti. Karaburun İskele Mahallesi‘nde yaşayan vatandaşlar, yaşadıkları yüksek voltaj sorununu şu sözlerle anlattı: "Elektrikler çok sık gidiyor. Disko ışığı gibi yanıp yanıp sönüyor. Prizlere takılı her şey bozuluyor sırayla. Önce bulaşık makinemizin kartları yandı. Sonra televizyonumuzdan dumanlar çıktı ve cihaz patladı. Daha sonra buzdolabımız arızalandı. Prizlerden duman çıkıyor, evde ciddi yangın riski oluşuyor. Gediz bu yüksek voltaj ve şebeke sorununu kalıcı olarak çözmediği sürece bize sıfır yeni eşya alsa bile onları da patlatacak" nedenlerle orman yangınlarının en kritik faktörlerinden biri haline gelmiştir."
KORİDOR TEMİZLİĞİ YETERLİ DEĞİL
Açıklamada geçmiş yıllardaki büyük yangınlara da dikkat çekilerek şu değerlendirme yapıldı: "Nitekim 2021‘de Muğla ve Antalya, 2023‘te Çanakkale, 2024‘te Diyarbakır, Mardin ve 2025‘te İzmir Çeşme‘de yaşanan büyük yangınların enerji nakil hatlarındaki arızalardan kaynaklandığı resmi raporlarla belgelenmiş veya yetkili makamlar tarafından açıklanmıştır." EMO, enerji hatlarının altındaki ot Menemen 9 Eylül Mahallesi‘nde yaşayan yurttaşlar ise ana elektrik kablosunda yaşanan arıza nedeniyle günlerce sorun yaşadıklarını belirtti. Bir site sakini yaşananları şöyle anlattı: "Yaklaşık bir haftadır Gediz Elektrik müşteri hizmetlerine ve arıza hattına ulaşmaya, arıza kaydı oluşturmaya çalışmamıza rağmen sahaya gelen bir ekip olmadı. Şu anda ev sahipleri ve site sakinleri kendi imkanlarıyla evlerinin iç panolarından tek fazdan köprü yaparak elektriği geçici olarak sağlamaya çalışıyor. Bu uygulama son derece tehlikeli, hem yangın riski taşıyor hem de can ve mal güvenliğimizi ciddi şekilde tehdit ediyor" temizliğinin tek başına yeterli olmayacağını da vurguladı: "İşlevini yitirmiş izolatörler süratle yenilenmeli; yüksek gerilim sigortaları teknik kriterlere uygun hale getirilmelidir. Topraklama tesisatının işlerliği ölçülmeli, elektriksel koruma testleri yapılmalıdır. Ulaşılması zor bölgelerde hata tespiti ve giderilmesinde insansız hava araçlarının kullanılması sağlanmalıdır. Her yaz başında tüm hatların termal haritası çıkarılarak gizli ısınma noktaları belirlenmeli; yangın riskinin yüksek olduğu bölgelerde ise çıplak iletkenler yerine vakit kaybetmeksizin izoleli kablo sistemlerine geçilmelidir."
YANGIN BAŞLAMADAN ÖNLEM ALINMALI
Uzmanlara göre yangınlarla mücadelede asıl belirleyici olan, alevler yükselmeden önce alınan önlemler. Türkiye Ormancılar Derneği İzmir Temsilcisi Yüksek Orman Mühendisi Ahmet Kenan Öztan, yangın sezonu öncesinde yapılması gereken çalışmaların yıllardır bilindiğini ancak bunların eksiksiz uygulanmasının hayati önem taşıdığını söyledi. Öztan şöyle konuştu: "Her yıl olduğu gibi öncelikle vatandaşların bilinçlendirilmesi ve eğitim çalışmalarının sürdürülmesi gerekiyor. Ormancıların sahaya girerek yangın riski yüksek bölgelerde yanıcı madde azaltma çalışmaları yapması şart. Karayolları kenarlarındaki otların temizlenmesi ve bakımının düzenli olarak gerçekleştirilmesi gerekiyor. Aynı şekilde elektrik iletim hatlarının altına iş makineleriyle girilerek tüm yanıcı maddelerin temizlenmesi ve bu alanların güvenli hale getirilmesi lazım. Orman idaresinin açtığı yangın emniyet şeritleri ve orman yollarının da iş makineleriyle bakımının yapılması, bu alanlardaki yanıcı maddelerin mutlaka ortadan kaldırılması gerekiyor. Bunun dışında uçak, helikopter ve diğer söndürme ekipmanlarıyla ilgili eksiklikler varsa yangın sezonu başlamadan tamamlanmalı. Bu yıl bu konuda nasıl bir hazırlık yapıldığına dair kamuoyuna yapılmış kapsamlı bir açıklama da bulunmuyor."
|
 |
|